Περιλήψεις άρθρων

ΤΟΜΟΣ 107 Τεύχος 1–3 Ιανουάριος-Ιούνιος 2018

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Διαδίκτυο των πραγμάτων στην Υγεία-Δομικά στοιχεία και προοπτικές μετασχηματισμού της παροχής φροντίδας υγείας

Αθ. Κελεπούρης, Ι. Αποστολάκης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη στον χώρο των μικροσυστημάτων και των ασύρματων δικτύων έχει ανοίξει τον δρόμο για έναν κόσμο όπου οι συσκευές έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν με το περιβάλλον και να ενεργοποιούν συγκεκριμένα συμβάντα ανάλογα με τα ερεθίσματα που δέχονται. Στον χώρο της Υγείας η υιοθέτηση τέτοιων «έξυπνων» τεχνολογιών προσφέρει δυναμικές που υπόσχονται να μετασχηματίσουν τον τρόπο παροχής φροντίδας υγείας και να δώσουν πιο ενεργητικό ρόλο στους ασθενείς. Στην παρούσα εργασία εντοπίζουμε δομικά στοιχεία που χτίζουν ένα βιώσιμο και παραγωγικό οικοσύστημα Διαδικτύου των Πραγμάτων στην Υγεία. Με βάση τις δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, καθώς και το περιβάλλον της, ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές, θέτουμε βασικές αρχές στρατηγικής και στοχευμένες προτάσεις προ-κειμένου να αξιοποιηθεί στον χώρο της Υγείας η νέα αυτή τεχνολογική δυναμική αποκομίζοντας οφέλη όπως η βελτίωση των αποτελεσμάτων θεραπείας, η αποδοτικότερη διαχείριση πόρων για οργανισμούς υγείας και η ενδυνάμωση των ασθενών. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία οικοσυστήματος με τη συνεργασία Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, την υιοθέτηση ανοικτών προτύπων και την ενίσχυση της ασφάλειας, ακολουθώντας αρχές ευελιξίας, διαφάνειας και ισότιμης πρόσβασης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):11—28
Κέντρο Προέλευσης: Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Διαδίκτυο των πραγμάτων υγεία, διασυνδεδεμένη υγεία
Αλληλογραφία: Ι. Αποστολάκης, Λεωφ. Αλεξάνδρας 196, 115 21 Αθήνα • e-mail: gapostolakis@esdy.edu.gr

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ανίχνευση του Clostridium perfringens σε δείγματα νερού-Μια ανασκόπηση της υφιστάμενης βιβλιογραφίας

Ε.Π. Χριστοφορίδου, Η. Τυροδήμος, Θ.Ι. Δαρδαβέσης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Το Clostridium perfringens αποτελεί δείκτη μικροβιακής ρύπανσης του πόσιμου νερού. Η παρουσία του στο νερό υποδηλώνει αφενός την πιθανότητα συνύπαρξης και άλλων παθογόνων μικροοργανισμών λόγω κοπρανώδους ρύπανσης και αφετέρου ο ίδιος μικροοργανισμός μπορεί να προκαλέσει σημαντικά δυσμενείς επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Στόχος της παρούσας ανασκόπησης είναι η βιβλιογραφική αναζήτηση και αξιολόγηση όλης της υφιστάμενης βιβλιογραφίας σχετικά με τον εντοπισμό του C. perfringens σε δείγματα νερού με καλλιεργητική αλλά και μοριακή μεθοδολογία. Η έρευνα της βιβλιογραφίας απέδωσε είκοσι επτά μελέτες και μία ανασκόπηση. Η καλλιεργητική μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό και την καταμέτρηση βλαστικών κυττάρων και σπόρων του C. perfringens σε δείγματα νερού σε δεκαέξι μελέτες. Η PCR χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό και την καταμέτρηση βλαστικών κυττάρων και σπόρων του C. perfringens σε δείγματα νερού και ιστών σε δέκα μελέτες. Μία μελέτη αξιολόγησε την εφαρμογή ενός DNA microarray για τον εντοπισμό υδατογενών παθογόνων συμπεριλαμβανομένου του C. perfringens. Η ανάπτυξη ταχέων, οικονομικών και αξιόπιστων μεθόδων στον εντοπισμό των μικροοργανισμών σε δείγματα νερού μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική στην πρόληψη των υδατογενών ασθενειών.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):29—43
Κέντρο Προέλευσης: Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ιατρικό Τμήμα, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη
Λέξεις Κλειδιά: Clostridium perfringens, νερό, καλλιέργεια, μοριακός, PCR
Αλληλογραφία: Ε.Π. Χριστοφορίδου, Εργαστήριο Υγιεινής & Επιδημιολογίας, Ιατρικό Τμήμα, ΑΠΘ, 541 24 Θεσσαλονίκη • e-mail: eleni171180@hotmail.com

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙA Τρόπος ζωής και σκελετική υγεία των Ελλήνων-Μια διασταυρούμενη μελέτη παρατήρησης στον ελληνικό πληθυσμό

Χρ. Αργυρού (2), Ευ. Καρλάφτη (2), Ε. Ίμπρο (1), Κ. Λαμπροπούλου-Αδαμίδου (2), Δ. Οικονομόπουλος (2), Τ. Δρακοπούλου (1), Α. Τσαγκάρη (1)
Χρ. Κομισόπουλος (1), Α. Κοτσοπούλου (1), Ευ. Χρυσοφού (1), Στ.-Χρ. Δρακόπουλος (1), Μ. Τσεκούρα (1), Ι.Κ. Τριανταφυλλόπουλος (2), Γ. Tροβάς (2)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
EIΣΑΓΩΓΗ Τα οστεοπορωτικά κατάγματα είναι σημαντική αιτία κλινοστατισμού με υψηλό κόστος θεραπείας και αποκατάστασης. Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό την καταγραφή των συνηθειών και τον βαθμό ευαισθητοποίησης του ελληνικού γενικού πληθυσμού σε σχέση με τη σκελετική υγεία.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Η έρευνα διήρκησε 6 χρόνια (2004 έως 2010) εξετάζοντας 11.268 άτομα από όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας με τη μέτρηση οστικής πυκνότητας μέσω υπερήχου και τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου 47 ερωτήσεων.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με την παρούσα έρευνα μόνο το 39,4% του δείγματος είχε πραγματοποιήσει μέτρηση οστικής πυκνότητας. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι οι εξεταζόμενοι δεν δρουν προληπτικά, καταναλώνοντας γάλα μόνο όταν βρίσκονται στις ηλικίες υψηλού κινδύνου (άνω των 66 ετών). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι από το εξεταζόμενο δείγμα μόνο 2 άτομα προσελάμβαναν τη συνιστώμενη ποσότητα πρωτεΐνης, καθώς και το γεγονός ότι το 66,2% των ατόμων δεν ασκείται ποτέ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης φαίνεται να συμπίπτουν με αυτά διεθνών μελετών.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  Από την παρούσα μελέτη δια-πιστώνεται ότι ο τρόπος ζωής των Ελλήνων δεν προάγει τη σκελετική υγεία σε σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Για τον λόγο αυτόν κρίνεται ζωτικής σημασίας η ενημέρωση του ελληνικού κοινού σχετικά με την οστεοπόρωση και η υιοθέτηση ενός τρόπου ζωής ωφέλιμου για τη σκελετική υγεία.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):44—53
Κέντρο Προέλευσης: (1) Σύλλογος Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα», (2) Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος «Θ. Γαροφαλίδης», Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΓΝΑ ΚΑΤ, Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Οστεοπόρωση, πτώσεις, κατάγματα, διατροφικές συνήθειες, άσκηση, μέτρηση οστικής πυκνότητας
Αλληλογραφία: Χρ. Αργυρού, Αθηνάς 10, 145 61 Κηφισιά, Αθήνα • e-mail: chrisa.a@hotmail.com

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας διαλύματος με έλαιο mink, στη γυροειδή αλωπεκία

Κ. Γκανιάτσου, Μ. Γλυκοφρύδη, Α. Κολέτα, Μ. Παπακωνσταντής

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της κλινικής μελέτης ήταν η αξιολόγηση μιας ανώδυνης εναλλακτικής θεραπείας στην αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας (ΓΑ) σώματος, κεφαλής, γενίων και ολικής.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Το έλαιο mink προέρχεται από τον λιπώδη ιστό του ομώνυμου θηλαστικού και είναι ένα μείγμα φυσικών γλυκεριδίων από 20 περίπου αλυσίδες λιπαρών οξέων που είναι γνωστά για τις ισχυρές τους αντιοξειδωτικές ικανότητες. Στην παρούσα μελέτη ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα του σκευάσματος MEXIS/M6S PATENT, MPAF με έλαιο mink στη γυροειδή αλωπεκία. Το υλικό εφαρμόσθηκε επιδερμικά κατά τόπους, σε συγκεκριμένες περιοχές ανάλογα με το περιστατικό σε 20 εθελοντές. Η εφαρμογή έγινε σε περιοχές της κεφαλής ή τα φρύδια στους εθελοντές που έπασχαν από ΓΑ κεφαλής, σε περιοχές των γενίων στους εθελοντές που έπασχαν από ΓΑ γενίου και σε περιοχές του σώματος, όπως το στήθος, στους εθελοντές που έπασχαν από καθολική ΓΑ. Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν ως μηδενικά, μέτρια ή καλά ανάλογα με την ύπαρξη και τον βαθμό ανάπτυξης της πυκνότητας των τριχών.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το 45% των εθελοντών εμφάνισε καλά αποτελέσματα, το 30% μέτρια, ενώ το 25% παρουσίασε αποτελέσματα που χαρακτηρίστηκαν μηδενικά.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΓΑ έχει συσχετιστεί έντονα με το οξειδωτικό stress. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως η χρήση ελαίου mink ως εναλλακτική θεραπεία μπορεί να επιφέρει θετικά και ανώδυνα αποτελέσματα.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):54—58
Κέντρο Προέλευσης: Δερματολογική  Κλινική, 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΓΣΝΑ), Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Έλαιο mink, μείγμα, αλωπεκία, γυροειδής, δέρμα, τρίχα
Αλληλογραφία: Μ. Παπακωνσταντής, Λεωφ. Μεσογείων 3, 115 27 Αθήνα • e-mail: markospapakonstantis@gmail.com

EIΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ Προυστ vs Φρόιντ

Θ. Ντινόπουλος

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Ένας συγγραφέας γίνεται «νευρολόγος» και εστιάζει τις παρατηρήσεις του στους μηχανισμούς της μνήμης. Ο Μαρσέλ Προυστ γράφει το μυθιστόρημα «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο». Ο Προυστ δόμησε το έργο του στη διαπίστωση ότι οι αναμνήσεις είναι καταστάσεις χωροχρονικής δραστηριότητας του εγκεφάλου. Αν η διαπίστωση αυτή αποτελεί τον «κρυφό» πυρήνα της θεωρητικής σύλληψης πάνω στην οποία δομήθηκε το «Αναζητώντας», η διάκριση της μνήμης σε ηθελημένη και αθέλητη –με καθοριστικό το περιστατικό της μικρής μαντλέν– στηρίζει με εμφανέστατο και αναμφισβήτητο τρόπο το μεγαλειώδες αυτό έργο. Ο Χρόνος ξανακερδίζεται μόνο στο τελευταίο μέρος του μυθιστορήματος όταν ο Προυστ  συνειδητοποιεί ότι με τις «αθέλητες αναμνήσεις», μπορεί να ξαναβρεί κανείς την προσωπική του ιστορία μέσα στον χρόνο, την ουσία της ζωής του και να ανακαλύψει τον πραγματικό του εαυτό· και ο Προυστ έκανε την αποκάλυψη αυτή, το πιο εξέχον χαρακτηριστικό του έργου του. Ένας νευρολόγος, ο Σίγκμουντ Φρόιντ, εγκαταλείπει τη «σκληρή» επιστήμη, ανα-πτύσσει και επιβάλλει την ψυχανάλυση, η οποία θα επικρατήσει στην ψυχιατρική αλλά και στην πνευματική ζωή του 20ού αιώνα. Η ψυχανάλυση απελευθέρωσε τον άνθρωπο από ταμπού και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη λογοτεχνία, την ποίηση και τις τέχνες, ιδιαίτερα στον κινηματογράφο και το θέατρο. Ωστόσο, μόνο ως μυθολογία της ψυχιατρικής μπορεί να νοηθεί, και η μυθολογία δεν αποτελεί σήμερα εργαλείο για την ερμηνεία του κόσμου…

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):59—68
Κέντρο Προέλευσης: Εργαστήριο Ανατομικής και Ιστολογίας, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη
Λέξεις Κλειδιά: Προυστ, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Φρόιντ, χρόνος, μνήμη, λήθη, ψυχανάλυση
Αλληλογραφία: Θ. Ντινόπουλος, Εργαστήριο Ανατομικής και Ιστολογίας, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, ΑΠΘ, 541 24 Θεσσαλονίκη • e-mail: dinop@vet.auth.gr

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ο Συμεών ο Σηθ (11ος αιώνας), ο Δαμνάστης (11ος αιώνας) και ο Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών (12ος αιώνας), τρεις διαπρεπείς, αλλά και παραγνωρισμένοι παιδίατροι του Βυζαντίου

Γρ. Τσουκαλάς

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Κατά τη διάρκεια της εποχής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η παιδιατρική παρέμεινε χωρίς καινοτομίες και στηρίχθηκε κυρίως στην αρχαία ελληνική και φολκλορική ιατρική. Τα βυζαντινά ιατρικά κείμενα στερούνται αναφορών στην παιδιατρική σε σύγκριση με άλλα ιατρικά θέματα. Εντούτοις, μερικοί βυζαντινοί ιατροί ανέπτυξαν σημαντικές ικανότητες στον τομέα της παιδιατρικής. Η μελέτη μας παρουσιάζει τρεις βυζαντινούς ιατρούς, οι οποί-οι ασχολήθηκαν επιτυχώς με παιδιατρικές παθήσεις. Έτσι λοιπόν, ο Συμεών ο Σηθ (περ 11ος αιώνας) που ήταν ανάμεσα στους πρώτους που εισήγαγε φυσικά συστατικά και θεραπευτικά σκευάσματα στην παιδιατρική, ο Δαμνάστης (περ 11ος αιώνας) που ανέπτυξε ένα μαθηματικό μοντέλο κυοφορίας και ο Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών (περ 12ος αιώνας) που μελέτησε τον νεανικό διαβήτη.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):69—74
Κέντρο Προέλευσης: Ιστορία της Ιατρικής, Εργαστήριο Ανατομίας, Ιατρική Σχολή, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη
Λέξεις Κλειδιά: Βυζαντινή Αυτοκρατορία, παιδιατρική, Συμεών ο Σηθ, Δαμνάστης, Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών
Αλληλογραφία: Γρ. Τσουκαλάς, Ιερολοχιτών 155, 383 34 Αλυκές, Βόλος • e-mail: gregorytsoucalas@yahoo.gr