Μ. Βόβα (1), Γ. Υφαντή (2), Κ. Σουλιώτης (1), Γ. Τούντας 1 Ε. Δι

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία, ενώ μετατρέπεται με ταχείς ρυθμούς στην επιδημία του 21ού αιώνα, καθώς ο επιπολασμός του έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία και μεταβάλλεται ευρύτατα μεταξύ των πληθυσμιακών ομάδων. Ο διαβήτης αποτελεί την κύρια αιτία μη τραυματικών ακρωτηριασμών, ενώ το έλκος του διαβητικού ποδιού είναι από τις συχνότερες και πλέον δαπανηρές επιπλοκές του διαβήτη. Υπό το πρίσμα των παραπάνω εξελίξεων επιχειρείται η διερεύνηση των οικονομικών επιπτώσεων σε περιπτώσεις που αφορούν το σακχαρώδη διαβήτη και τις επιπλοκές αυτού, και ιδιαίτερα του διαβητικού ποδιού. Μετά από ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας παραθέτονται συγκριτικές μελέτες αξιολόγησης και ανάλυσης εναλλακτικών ειδών περίθαλψης και αποκατάστασης, καθώς και το κόστος αυτών σε ό,τι αφορά το διαβητικό πόδι. Η αιτιοπαθογένεια της νόσου είναι καίριο στοιχείο ως προς τη διαμόρφωση του συνολικού κόστους νοσηλείας, σε συνδυασμό με το φύλο, την ηλικία, το είδος των επεμβάσεων επαναιμάτωσης του διαβητικού ποδιού ή ακρωτηριασμού του. Το διαβητικό πόδι και οι επιπλοκές αυτού αποτελούν ένα ιδιαίτερο πρόβλημα υγείας, με ιδιαίτερες οικονομικές επιπτώσεις. Οι επιπτώσεις αυτές είναι δυνατόν να μειωθούν μέσω κατάλληλων προγραμμάτων πρόληψης και διαχείρισης ελέγχου, τόσο από την πλευρά των επαγγελματιών υγείας, αλλά και από τους ίδιους τους ασθενείς.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2009, 95(1):19—26
Κέντρο Προέλευσης: (1) Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, (2) Δ΄ Παθολογικό Τμήμα και Αγγειοπαθολογική Μονάδα του ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός», Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Σακχαρώδης διαβήτης, διαβητικό πόδι, πρόληψη διαβήτη, οικονομικές επιπτώσεις διαβήτη
Αλληλογραφία: Κ. Σουλιώτης, Αμ. Αρτέμιδος 36–38, 151 24 Μαρούσι, Αθήνα • e-mail: soulioti@hol.gr

Π.Κ. Τσιμπούρης (1), Χρ.Ν. Καλαντζής (2)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Οι χολόλιθοι είναι στερεοί κρύσταλλοι, που αναπτύσσονται από την καθίζηση των συστατικών της χολής εντός της χοληδόχου κύστης. Διακρίνονται στους χοληστερινικούς λίθους και στους λίθους χρωστικής. Στη Δύση απαντώνται στο 10–15% του γενικού πληθυσμού. Από τους ασθενείς με ασυμπτωματική χολολιθίαση, 1–4% κάθε χρόνο θα εμφανίσει συμπτώματα. Κυριότεροι παράγοντες κινδύνου είναι η κληρονομικότητα, η ηλικία, το θήλυ φύλο, η παχυσαρκία, η διατροφή, η χρήση οιστρογόνων, ο σακχαρώδης διαβήτης και οι παρακαμπτήριες επεμβάσεις του λεπτού εντέρου. Τελευταία τονίζεται η σημασία μεταλλάξεων στα γονίδια ABCG8 19H και ABCB4 και της λοίμωξης από Helicobacter billis. Οι χολόλιθοι είναι ασυμπτωματικοί στην πλειονότητα των περιστατικών. Συμπτώματα εμφανίζουν οι επιπλοκές, με προεξάρχουσα εικόνα αυτή του κολικού των χοληφόρων. Μπορεί ακόμα να υπάρχει πυρετός, ίκτερος ή διαταραχή του επιπέδου συνείδησης. Κυριότερες επιπλοκές είναι η ανεπίπλεκτη χολοκυστίτιδα, η χολαγειίτιδα, η λιθιασική παγκρεατίτιδα, το εμπύημα της χοληδόχου, η διάτρηση και το περιχολοκυστικό απόστημα, η εμφυσηματική χολοκυστίτιδα, η γαγγραινώδης χολοκυστίτιδα, η αιμορραγική χολοκυστίτιδα και η διάτρηση προς το δωδεκαδάκτυλο με σχηματισμό κυστεοεντερικού συριγγίου. Μέθοδος εκλογής για τη διάγνωση είναι το διακοιλιακό υπερηχογράφημα, ενώ η αξονική και η μαγνητική τομογραφία είναι χρήσιμες για τη διάγνωση των δύσκολων περιστατικών και ορισμένων επιπλοκών. Η MRCP και το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα χρησιμεύουν για τη διάγνωση της χοληδοχολιθίασης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2009, 95(1):27—38
Κέντρο Προέλευσης: (1) Γαστρεντερολογική Κλινική, ΝΙΜΤΣ, (2) Γαστρεντερολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματά», Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Χολολιθίαση, χοληδοχολιθίαση, χολοκυστίτιδα
Αλληλογραφία: Π.K. Τσιμπούρης, Μπισκίνη 29, 157 71 Ζω­γρά­φου • e-mail: tsibofam@yahoo.com

Χρ. Βούλγαρη, Ν. Τεντολούρης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Μια καθημερινή πρόκληση για τον ιατρό είναι η έγκαιρη αναγνώριση των ασθενών αυξημένου κινδύνου για αρρυθμία. Η προγνωστική αξία των διαταραχών της κοιλιακής εκπόλωσης και της επαναπόλωσης έχει διαπιστωθεί σε πολλές ομάδες ασθενών. Ο ρόλος όμως της μη επεμβατικής ταυτοποίησης του αρρυθμιολογικού κινδύνου δεν είναι απόλυτα καθορισμένος. Η μελέτη της ηλεκτροφυσιολογικής δραστηριότητας έχει περιοριστεί στο QT διάστημα, που η προγνωστική του αξία έχει αμφισβητηθεί. Επομένως, η μελέτη νέων αρρυθμιολογικών δεικτών είναι επιτακτική. Πρόσφατες πληθυσμιακές μελέτες αναζωπύρωσαν το ενδιαφέρον για την ανυσματική καρδιογραφία, και συγκεκριμένα για την ανυσματική γωνία QRS-T, η οποία εκφράζει τη γωνία κλίσης μεταξύ των μεγίστων ηλεκτρικών αξόνων του συμπλέγματος QRS και του κύματος Τ. Η ανυσματική γωνία QRS-T ποσοτικοποιεί τις διπολικές και τις μη διπολικές συνιστώσες της ηλεκτροφυσιολογικής δραστηριότητας, οι οποίες αντανακλούν την τοπική ετερογένεια της κοιλιακής εκπόλωσης και της επαναπόλωσης. Προοπτικές μελέτες έδειξαν ότι αποτελεί έναν ισχυρό και ανεξάρτητο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου και θνητότητας στο γενικό πληθυσμό και σε ασθενείς στους οποίους οι συμβατικές παράμετροι απέτυχαν να προβλέψουν τη δυσμενή έκβαση. Η προγνωστική δε αξία της ανυσματικής γωνίας QRS-T για τα καρδιαγγειακά συμβάματα ήταν ανεξάρτητη από άλλους παράγοντες κινδύνου. Στα πλαίσια της παρούσας ανασκόπησης γίνεται αναδρομή στο παρελθόν και αναφορά στο μέλλον της ανυσματικής καρδιογραφίας.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2009, 95(1):39—54
Κέντρο Προέλευσης: Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΓΝΑ «Λαϊκό», Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Ανυσματική καρδιογραφία, αρρυθμιογενετικός κίνδυνος, ανυσματική γωνία QRS-T, μυοκαρδιοπάθεια
Αλληλογραφία: Χρ. Βούλγαρη, Ωλένου 24, 113 62 Κυψέλη, Αθήνα • e-mail: c_v_@yahoo.gr

Χρ. Τεσσερομμάτη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Οι φαρμακολογικές ιδιότητες των φυτών ήταν γνωστές από την Ομηρική εποχή. Η πρώτη γραπτή πηγή φαρμακευτικών φυτών αποδίδεται στον Χαμουραμπί. Βασική μορφή στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ιατρικής υπήρξε ο Ιπποκράτης. Κατά τον Παυσανία υπήρχε στη Χαιρώνεια φαρμακοβιομηχανία «αλγηδόνων ιαμάτων». Ο Γαληνός παρασκεύασε φάρμακα από δρόγες. Μέχρι την Αναγέννηση αυθεντία υπήρξε ο Διοσκουρίδης με το έργο του «Περί ύλης της ιατρικής» που σώθηκε σε χειρόγραφους κώδικες. Στο Βυζάντιο η βοτανολογία ήταν εφαρμοσμένη και άκμαζαν φαρμακευτικοί κήποι στα μοναστήρια. Στην Άνδρο (8ο αιώνα) υπήρχε Φιλοσοφική Σχολή όπου φοίτησε ο Λέων ο μαθηματικός και μετέπειτα πρύτανις του 1ου Πανεπιστημίου της Μαγναύρας στην Κωνσταντινούπολη. Στις Κυκλάδες, ιδιαίτερα Άνδρο και Σύρο, υπό την επιρροή της Καθολικής Εκκλησίας στα μοναστήρια των Καπουτσίνων (16ο–18ο αιώνα) ασκείτο μοναστηριακή Ιατρική υπό τη αιγίδα του επισκόπου Δ. Δελλαγραμάτικα. Ιδιαίτερα αγαπητός στους κατοίκους της νήσου υπήρξε ο Π. Ιωσήφ από την Λεονέσσα για τις αγαθοεργίες του και το φωτισμένο κήρυγμά του στην μονή του, Σαν Μπερναδή. Ο φιλόσοφος λόγιος της Άνδρου Θεόφιλος Καΐρης (1784–1853) κατήρτισε βοτανική συλλογή. Η χλωρίδα της Άνδρου και των Κυκλάδων περιλαμβάνει 1640 φυτά περίπου, 145 ενδημικά της Ελλάδας, 150 απειλούμενα (Προεδρικό Διάταγμα 67/81) και 14 αναφερόμενα στο «Κόκκινο βιβλίο» των Ελληνικών φυτών.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2009, 95(1):55—67
Κέντρο Προέλευσης: Εργαστήριο Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Δρόγες, φάρμακα, αρχαιότητα, μεσαίωνας, Άνδρος, Κυκλάδες
Αλληλογραφία: Χρ. Τεσσερομμάτη, Μ. Ασίας 75, 115 27 Γουδί, Αθήνα • e-mail: ctesser@med.uoa.gr

Μ. Γκέλη (1), Σ. Απέργης (1), Ε. Κλαψινού (2), Δ. Δασκαλοπούλου

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Ο έκτοπος θυρεοειδικός ιστός είναι μια σπάνια οντότητα που εντοπίζεται συνήθως στη μέση τραχηλική γραμμή και σπανιότερα σε άλλες ανατομικές θέσεις, προκαλώντας δυσκολία στη διαγνωστική προσέγγιση και διαχείριση του ασθενούς. Παρουσιάζονται δύο περιπτώσεις ασθενών με επιδεινούμενη διόγκωση στην πλάγια τραχηλική χώρα κατά τους τελευταίους μήνες. Πραγματοποιήθηκε υπερηχογράφημα τραχήλου και υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη βιοψία δια λεπτής βελόνης. Η κυτταρολογική εξέταση ανέδειξε έκτοπο θυρεοειδικό ιστό.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2009, 95(1):68—72
Κέντρο Προέλευσης: (1) Α΄ Ακτινοδιαγνωστικό Τμήμα, Μονάδα Υπερηχοτομογραφίας, (2) Κυτταρολογικό Τμήμα, Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας», Aθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Έκτοπος θυρεοειδής, πλάγια τραχηλική χώρα, υπερηχογράφημα, υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη βιοψία, κυτταρολογική εξέταση
Αλληλογραφία: Αλληλογραφία: M. Γκέλη, Λ. Αλεξάνδρας 171, 115 22 Αμπελόκηποι, Αθήνα • e-mail: myrgel@gmail.com