ΤΟΜΟΣ 107 Τεύχος 4–6 Ιούλιος-Δεκέμβριος 2018
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Λοιμώξεις ουροποιητικού σε ηλικιωμένους
Ευ. Μουγάκου
Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Αθήνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού αποτελούν σημαντικό παράγοντα νοσηρότητας και θνητότητας στους ηλικιωμένους, είτε προέρχονται από την κοινότητα είτε διαμένουν σε μονάδες φροντίδας. Μείζονες παράγοντες κινδύνου στην ειδική αυτή πληθυσμιακή ομάδα αποτελούν το θήλυ φύλο, η παρουσία ουροκαθετήρα, οι ανατομικές και λειτουργικές ανωμαλίες της ουροποιητικής οδού και η ανοσοπάρεση λόγω της ηλικίας. Σημαντικό ζήτημα συνιστά η δυσκολία λήψης ιστορικού λόγω γνωσιακών διαταραχών και ο αυξημένος κίνδυνος για επιπλοκές και φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις. Λόγω δυσχέρειας στη διάκριση της ασυμπτωματικής βακτηριουρίας από τη συμπτωματική λοίμωξη του ουροποιητικού, διαπιστώνεται κατάχρηση αντιμικροβιακών, γεγονός που οδηγεί σε αποικισμό των ασθενών από πολυανθεκτικά μικροβιακά στελέχη. Στη συγκεκριμένη ανασκόπηση της πρόσφατης διεθνούς βιβλιογραφίας γίνεται αναφορά στα επιδημιολογικά και μικροβιολογικά στοιχεία, τα κριτήρια διάγνωσης και την αντιμετώπιση του εύρους των κλινικών συνδρόμων που περιλαμβάνει η λοίμωξη του ουροποιητικού στους ηλικιωμένους. Επίσης, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην πρόληψη της λοίμωξης ουροποιητικού που αποδίδεται στην παρουσία ουροκαθετήρα που αποτελεί μείζον αίτιο λοίμωξης σχετιζόμενης με μονάδες υγείας, καθώς και στα ειδικά ζητήματα που αφορούν στην αντιμετώπιση της νοσοκομειακής ουρολοίμωξης. Τέλος, γίνεται περίληψη των συστάσεων για τη διαχείριση ασθενούς με ασυμπτωματική βακτηριουρία, η οποία συναντάται με πολύ αυξημένη επίπτωση στους ηλικιωμένους ασθενείς, ιδιαίτερα επί παρουσίας ουροκαθετήρα ή ιδρυματοποίησης.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):87—95
Λέξεις ευρετηρίου: Λοίμωξη ουροποιητικού, ηλικιωμένοι, ασυμπτωματική βακτηριουρία, λοίμωξη που σχετίζεται με καθετήρα ουροποιητικού.
Αλληλογραφία: Ευ. Μουγάκου, Παθολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Σωτηρία», Λεωφ. Μεσογείων 152, 115 27 Αθήνα email: p.mougakou@gmail.com
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ενδοκοιλιακές λοιμώξεις στην τρίτη ηλικία
Μ. Μέλιου
Γ ΄ Παθολογική Κλινική-Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων, ΓΝΑ Κοργιαλένειο-Μπενάκειο ΕΕΣ, Αθήνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Οι ενδοκοιλιακές λοιμώξεις αποτελούν μείζονα παράγοντα νοσηρότητας και θνητότητας στους ηλικιωμένους. Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αποτελεί τη συχνότερη αιτία χειρουργικής παρέμβασης στην τρίτη ηλικία. Τα κλασικά συμπτώματα συνήθως απουσιάζουν, ενώ έως και 50% ανευρίσκεται με διάτρηση. Η θνητότητα και η νοσηρότητα που συνοδεύουν τη χειρουργική παρέμβαση σε αυτές τις ηλικίες είναι υψηλότερες και συχνά επιλέγεται συντηρητική αντιμετώπιση. Οι λοιμώξεις των χοληφόρων αποτελούν το συχνότερο αίτιο οξείας κοιλίας στον πληθυσμό των υπερηλίκων. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν ιδιαίτερα άτυπη εικόνα. Το υπερηχογράφημα αποτελεί τη διαγνωστική μέθοδο εκλογής. Η αντιμετώπιση είναι συντηρητική ή άμεσα παρεμβατική αναλόγως του βαθμού βαρύτητας. Η οξεία εκκολπωματίτιδα αποτελεί συχνό αίτιο σήψης στην τρίτη ηλικία και ενέχει μεγαλύτερο ποσοστό επιπλοκών και μεγαλύτερη θνητότητα. Τα διαρροϊκά σύνδρομα είναι πολύ συχνά στους ηλικιωμένους. Η πλειοψηφία θανάτων από διαρροϊκά σύνδρομα αφορά σε ηλικιωμένους. Η λοίμωξη από C. difficile αποτελεί συχνό αίτιο διάρροιας στους ηλικιωμένους και θα πρέπει πάντα να αναζητείται σε άτομα με παράγοντες κινδύνου. Οι μεταβολές που επισυμβαίνουν με την αύξηση της ηλικίας δυσχεραίνουν τόσο τη διάγνωση όσο και την αντιμετώπιση. Οι συννοσηρότητες δυσχεραίνουν τη θεραπεία ενώ συχνά μια χειρουργική παρέμβαση ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους στους ηλικιωμένους ασθενείς. Η επιτυχής αντιμετώπιση των λοιμώξεων αυτών απαιτεί πολυπαραγοντική προσέγγιση και προσεκτική αξιολόγηση.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):96—104
Λέξεις ευρετηρίου: Διάρροια, εκκολπωματίτιδα, σκωληκοειδίτιδα, χολαγγειίτιδα, C. difficile.
Αλληλογραφία: Μ. Μέλιου, Γ΄ Παθολογική Κλινική-Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων, ΓΝΑ ΚοργιαλένειοΜπενάκειο ΕΕΣ, Αθανασάκη 2, 115 26 Αμπελόκηποι, Αθήνα email: Maria.meliou@gmail.com
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Πρόληψη της νόσου Alzheimer
Π. Βαλκιμάδη, Μ. Ζερβού, Α. Μούγιας
Ψυχογηριατρική Εταιρεία «Ο Νέστωρ», Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία, Αθήνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η νόσος Alzheimer (ΝΑ) είναι μια νευρολογική, εκφυλιστική κατάσταση που οδηγεί σε διαταραχή της γνωστικής λειτουργίας και απώλεια της ανεξαρτησίας. Αποτελεί την πιο συχνή αιτία άνοιας. Λόγω της μεγάλης αύξησης του αριθμού των ατόμων με άνοια, πολύ μεγάλη σημασία δίνεται στη μελέτη των παραγόντων που μπορούν να καθυστερήσουν την έναρξη, να επιβραδύνουν την εξέλιξη ή ακόμη και να αποτρέψουν την εμφάνιση της νόσου. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας προκύπτει ότι οι φαρμακευτικές προσεγγίσεις, δηλαδή οι αναστολείς ακετυλοχολινεστεράσης και οι NMDA ανταγωνιστές, δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα στην πρόληψη της άνοιας. Όσον αφορά στις μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις, προέκυψε ότι η σωματική και πνευματική δραστηριότητα και η θεραπεία καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι οι πιο χρήσιμοι παράγοντες στη μείωση του κινδύνου νοητικής εξασθένησης. Πολλοί άλλοι παράγοντες, όπως η μεσογειακή διατροφή, η πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης και του αισθήματος μοναξιάς και η αντιμετώπιση της βαρηκοΐας, ενδεχομένως να παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην πρόληψη. Χρειάζονται περαιτέρω μελέτες, ιδιαίτερα πολυεπίπεδες μελέτες πολλών παραγόντων πρόληψης της άνοιας, ταυτόχρονα.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):105—116
Λέξεις ευρετηρίου: Νόσος Alzheimer, πρόληψη, στρατηγικές παρέμβασης.
Αλληλογραφία: A. Μούγιας, Τσακάλωφ 8, 106 73 Κολωνάκι, Αθήνα e-mail: amougias@gmail.com
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα για την υποστήριξη του ηλικιωμένου στο σπίτι και ηθικοί προβληματισμοί
Θ. Αδαμακίδου,1 Β.Σ. Βελονάκη,2 Α. Καλοκαιρινού2
1Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, 2Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
H προαγωγή της ενεργούς και υγιούς γήρανσης αποτελεί προτεραιότητα στις σύγχρονες κοινωνίες. Η τεχνολογία έχει αποδειχθεί ότι προάγει την ανεξάρτητη διαβίωση. Συμβάλλει ιδιαίτερα στην παραμονή των ηλικιωμένων στην κοινότητα, παρέχοντας κατάλληλη φροντίδα, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα και την ανεξαρτησία τους, προλαμβάνοντας πιθανή αναπηρία και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής. Παράλληλα τα τεχνολογικά επιτεύγματα που χρησιμοποιούνται από τους ηλικιωμένους συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση της επιβάρυνσης των φροντιστών των ηλικιωμένων. Οι τεχνολογίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται σήμερα από τους ηλικιωμένους στο σπίτι, είναι οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Internet, webcameras, βιντεοσυνεδριάσεις, κ.ά.), οι βοηθητικές τεχνολογίες (αισθητήρες, τηλεπαρακολούθηση, κ.ά.) και οι τεχνολογίες αλληλεπίδρασης ανθρώπουcomputer (ρομπότ). Η τεχνολογία δεν αποτελεί πανάκεια, ούτε είναι αποδεκτή από όλους με τον ίδιο τρόπο. Συχνά ανακύπτουν ηθικοί προβληματισμοί και σύγκρουση αξιών, που μπορεί να αφορούν για παράδειγμα σε θέματα αξιοπρέπειας, ιδιωτικότητας και αυτονομίας του ηλικιωμένου. Άλλοι προβληματισμοί αφορούν στο κόστος, σε θέματα ισότιμης πρόσβασης και στον φόβο περιορισμού της ανθρώπινης επαφής και αλληλεπίδρασης. Οι προβληματισμοί αυτοί θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διότι μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας αλλά και στον σχεδιασμό της τεχνολογίας του μέλλοντος, που θα βοηθά τους ηλικιωμένους να παραμένουν στο σπίτι τους για όσο το επιθυμούν, διασφαλίζοντάς τους τις καλύτερες δυνατές συνθήκες διαβίωσης.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):117—131
Λέξεις ευρετηρίου: Ηλικιωμένοι, ανεξάρτητη διαβίωση, τεχνολογία, ηθικοί προβληματισμοί.
Αλληλογραφία: Β.Σ. Βελονάκη, Παπαδιαμαντοπούλου 123, 115 27 Γουδή, Αθήνα email: venetia_vel@yahoo.gr
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Η ασφαλής χορήγηση σκιαγραφικού κατά την αξονική τομογραφία σε ηλικιωμένους
Α. Παρασκευοπούλου, Μ. Στασινοπούλου, Ευ. Ανδριώτης
Τμήμα Νεότερων Απεικονιστικών Μεθόδων, Αξονικός Τομογράφος, Αντικαρκινικό-Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «O Άγιος Σάββας», Αθήνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η διενέργεια αξονικής τομογραφίας με ταυτόχρονη χορήγηση σκιαγραφικών μέσων είναι συχνά απαραίτητη στη διαγνωστική προσέγγιση και διερεύνηση του γηριατρικού ασθενούς. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς αποτελούν πληθυσμιακή ομάδα ευαίσθητη στις ανεπιθύμητες εκδηλώσεις από σκιαγραφικά μέσα, κατά το πλείστον στα ιωδιούχα, με τη νεφροπάθεια από σκιαγραφικά να εμφανίζει σημαντική επίπτωση. Επιπροσθέτως η κυτταροτοξικότητα του σκιαγραφικού μέσου μπορεί να εκδηλωθεί με χημειοτοξικού τύπου αντιδράσεις. Αναφυλακτικού τύπου αντιδράσεις επίσης μπορεί να εκδηλωθούν, με μικρότερη όμως επίπτωση σε σχέση με νεότερες πληθυσμιακές ομάδες. Οι άμεσα εκδηλούμενες και απειλητικές για τη ζωή αντιδράσεις απαιτούν εκπαιδευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό αλλά και στενή παρακολούθηση του ασθενούς. Επίσης προσεκτικό χειρισμό απαιτούν η χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικού σε ηλικιωμένους με θυρεοειδοπάθειες για αποφυγή θυρεοτοξίκωσης και η ενδαγγειακή χορήγηση σκιαγραφικών σε μικρές περιφερικές φλέβες των άκρων λόγω του αυξημένου κινδύνου για εξαγγείωση του μέσου. Ρόλος του ακτινολόγου είναι να διενεργεί όσο πιο ολοκληρωμένη εξέταση στα πλαίσια του εφικτού και να είναι σε εγρήγορση για τον χειρισμό τυχόν ανεπιθύμητων εκδηλώσεων.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):132—140
Λέξεις ευρετηρίου: Ηλικιωμένοι, αξονική τομογραφία, σκιαγραφικά, νεφροπάθεια, μη νεφρικές εκδηλώσεις, εξαγγείωση, θυρεοτοξίκωση, αντιμετώπιση.
Αλληλογραφία: Α. Παρασκευοπούλου, 34ου Συντάγματος 9, 157 73 Ζωγράφος, Αθήνα email: annaparask28@hotmail.com
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εφαρμογή γηριατρικών μοντέλων φροντίδας στα Ελληνικά Νοσοκομεία
Β.Σ. Βελονάκη,1 Μ. Βελονάκη,2 Μ. Deschodt,3 J. Flamaing,4 Π. Σουρτζή5
1Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2Ιατρός, 3Department of Chronic Diseases, Metabolism and Ageing, KU Leuven-University of Leuven, Belgium & Nursing Science, Department of Public Health, University of Basel, Switzerland, 4Department of Chronic Diseases, Metabolism and Ageing, KU Leuven-University of Leuven, Belgium & University Hospitals Leuven, Department of Geriatric Medicine, Leuven, Belgium, 5Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα
ΣΚΟΠΟΣ:
Η διερεύνηση του βαθμού εφαρμογής των μοντέλων γηριατρικής φροντίδας στα Ελληνικά Γενικά Νοσοκομεία.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ:
Η μελέτη υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ImAGE.eu: implementation of geriatric care models in Europe. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο 42 ερωτήσεων, το οποίο χρησιμοποιήθηκε πιλοτικά πριν τη συλλογή των δεδομένων.
ΑΠΟΤEΛEΣΜΑΤΑ:
Η συλλογή των δεδομένων έγινε από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο 2017. Ανταποκρίθηκαν 47 νοσοκομεία (ανταπόκριση 27%). Σε 2 νοσοκομεία (4,3%) προέκυψε ότι απασχολούνται ιατροί με την ειδικότητα (ή την εξειδίκευση) της γηριατρικής και σε 2 ότι απασχολείται παθολόγος με σχετικές γνώσεις. Ο βαθμός εφαρμογής των γηριατρικών μοντέλων φροντίδας υγείας στα ελληνικά νοσοκομεία είναι μικρός. Λίγοι συμμετέχοντες εκτιμούν ότι σε βάθος πενταετίας ορισμένα μοντέλα γηριατρικής φροντίδας θα υιοθετηθούν από το νοσοκομείο όπου εργάζονται. Αρκετοί εξέφρασαν προβληματισμό για την έλλειψη γηριατρικής εκπαίδευσης
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(4–6):141—148
ΤΟΜΟΣ 107 Τεύχος 1–3 Ιανουάριος-Ιούνιος 2018
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Διαδίκτυο των πραγμάτων στην Υγεία-Δομικά στοιχεία και προοπτικές μετασχηματισμού της παροχής φροντίδας υγείας
Αθ. Κελεπούρης, Ι. Αποστολάκης
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη στον χώρο των μικροσυστημάτων και των ασύρματων δικτύων έχει ανοίξει τον δρόμο για έναν κόσμο όπου οι συσκευές έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν με το περιβάλλον και να ενεργοποιούν συγκεκριμένα συμβάντα ανάλογα με τα ερεθίσματα που δέχονται. Στον χώρο της Υγείας η υιοθέτηση τέτοιων «έξυπνων» τεχνολογιών προσφέρει δυναμικές που υπόσχονται να μετασχηματίσουν τον τρόπο παροχής φροντίδας υγείας και να δώσουν πιο ενεργητικό ρόλο στους ασθενείς. Στην παρούσα εργασία εντοπίζουμε δομικά στοιχεία που χτίζουν ένα βιώσιμο και παραγωγικό οικοσύστημα Διαδικτύου των Πραγμάτων στην Υγεία. Με βάση τις δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, καθώς και το περιβάλλον της, ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές, θέτουμε βασικές αρχές στρατηγικής και στοχευμένες προτάσεις προ-κειμένου να αξιοποιηθεί στον χώρο της Υγείας η νέα αυτή τεχνολογική δυναμική αποκομίζοντας οφέλη όπως η βελτίωση των αποτελεσμάτων θεραπείας, η αποδοτικότερη διαχείριση πόρων για οργανισμούς υγείας και η ενδυνάμωση των ασθενών. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία οικοσυστήματος με τη συνεργασία Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, την υιοθέτηση ανοικτών προτύπων και την ενίσχυση της ασφάλειας, ακολουθώντας αρχές ευελιξίας, διαφάνειας και ισότιμης πρόσβασης.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):11—28
Κέντρο Προέλευσης: Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Διαδίκτυο των πραγμάτων υγεία, διασυνδεδεμένη υγεία
Αλληλογραφία: Ι. Αποστολάκης, Λεωφ. Αλεξάνδρας 196, 115 21 Αθήνα • e-mail: gapostolakis@esdy.edu.gr
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ανίχνευση του Clostridium perfringens σε δείγματα νερού-Μια ανασκόπηση της υφιστάμενης βιβλιογραφίας
Ε.Π. Χριστοφορίδου, Η. Τυροδήμος, Θ.Ι. Δαρδαβέσης
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Το Clostridium perfringens αποτελεί δείκτη μικροβιακής ρύπανσης του πόσιμου νερού. Η παρουσία του στο νερό υποδηλώνει αφενός την πιθανότητα συνύπαρξης και άλλων παθογόνων μικροοργανισμών λόγω κοπρανώδους ρύπανσης και αφετέρου ο ίδιος μικροοργανισμός μπορεί να προκαλέσει σημαντικά δυσμενείς επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Στόχος της παρούσας ανασκόπησης είναι η βιβλιογραφική αναζήτηση και αξιολόγηση όλης της υφιστάμενης βιβλιογραφίας σχετικά με τον εντοπισμό του C. perfringens σε δείγματα νερού με καλλιεργητική αλλά και μοριακή μεθοδολογία. Η έρευνα της βιβλιογραφίας απέδωσε είκοσι επτά μελέτες και μία ανασκόπηση. Η καλλιεργητική μέθοδος χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό και την καταμέτρηση βλαστικών κυττάρων και σπόρων του C. perfringens σε δείγματα νερού σε δεκαέξι μελέτες. Η PCR χρησιμοποιήθηκε για τον εντοπισμό και την καταμέτρηση βλαστικών κυττάρων και σπόρων του C. perfringens σε δείγματα νερού και ιστών σε δέκα μελέτες. Μία μελέτη αξιολόγησε την εφαρμογή ενός DNA microarray για τον εντοπισμό υδατογενών παθογόνων συμπεριλαμβανομένου του C. perfringens. Η ανάπτυξη ταχέων, οικονομικών και αξιόπιστων μεθόδων στον εντοπισμό των μικροοργανισμών σε δείγματα νερού μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική στην πρόληψη των υδατογενών ασθενειών.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):29—43
Κέντρο Προέλευσης: Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ιατρικό Τμήμα, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη
Λέξεις Κλειδιά: Clostridium perfringens, νερό, καλλιέργεια, μοριακός, PCR
Αλληλογραφία: Ε.Π. Χριστοφορίδου, Εργαστήριο Υγιεινής & Επιδημιολογίας, Ιατρικό Τμήμα, ΑΠΘ, 541 24 Θεσσαλονίκη • e-mail: eleni171180@hotmail.com
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙA Τρόπος ζωής και σκελετική υγεία των Ελλήνων-Μια διασταυρούμενη μελέτη παρατήρησης στον ελληνικό πληθυσμό
Χρ. Αργυρού (2), Ευ. Καρλάφτη (2), Ε. Ίμπρο (1), Κ. Λαμπροπούλου-Αδαμίδου (2), Δ. Οικονομόπουλος (2), Τ. Δρακοπούλου (1), Α. Τσαγκάρη (1)
Χρ. Κομισόπουλος (1), Α. Κοτσοπούλου (1), Ευ. Χρυσοφού (1), Στ.-Χρ. Δρακόπουλος (1), Μ. Τσεκούρα (1), Ι.Κ. Τριανταφυλλόπουλος (2), Γ. Tροβάς (2)
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
EIΣΑΓΩΓΗ Τα οστεοπορωτικά κατάγματα είναι σημαντική αιτία κλινοστατισμού με υψηλό κόστος θεραπείας και αποκατάστασης. Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό την καταγραφή των συνηθειών και τον βαθμό ευαισθητοποίησης του ελληνικού γενικού πληθυσμού σε σχέση με τη σκελετική υγεία.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Η έρευνα διήρκησε 6 χρόνια (2004 έως 2010) εξετάζοντας 11.268 άτομα από όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας με τη μέτρηση οστικής πυκνότητας μέσω υπερήχου και τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου 47 ερωτήσεων.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με την παρούσα έρευνα μόνο το 39,4% του δείγματος είχε πραγματοποιήσει μέτρηση οστικής πυκνότητας. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι οι εξεταζόμενοι δεν δρουν προληπτικά, καταναλώνοντας γάλα μόνο όταν βρίσκονται στις ηλικίες υψηλού κινδύνου (άνω των 66 ετών). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι από το εξεταζόμενο δείγμα μόνο 2 άτομα προσελάμβαναν τη συνιστώμενη ποσότητα πρωτεΐνης, καθώς και το γεγονός ότι το 66,2% των ατόμων δεν ασκείται ποτέ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης φαίνεται να συμπίπτουν με αυτά διεθνών μελετών.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από την παρούσα μελέτη δια-πιστώνεται ότι ο τρόπος ζωής των Ελλήνων δεν προάγει τη σκελετική υγεία σε σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Για τον λόγο αυτόν κρίνεται ζωτικής σημασίας η ενημέρωση του ελληνικού κοινού σχετικά με την οστεοπόρωση και η υιοθέτηση ενός τρόπου ζωής ωφέλιμου για τη σκελετική υγεία.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):44—53
Κέντρο Προέλευσης: (1) Σύλλογος Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα», (2) Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος «Θ. Γαροφαλίδης», Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΓΝΑ ΚΑΤ, Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Οστεοπόρωση, πτώσεις, κατάγματα, διατροφικές συνήθειες, άσκηση, μέτρηση οστικής πυκνότητας
Αλληλογραφία: Χρ. Αργυρού, Αθηνάς 10, 145 61 Κηφισιά, Αθήνα • e-mail: chrisa.a@hotmail.com
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας διαλύματος με έλαιο mink, στη γυροειδή αλωπεκία
Κ. Γκανιάτσου, Μ. Γλυκοφρύδη, Α. Κολέτα, Μ. Παπακωνσταντής
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της κλινικής μελέτης ήταν η αξιολόγηση μιας ανώδυνης εναλλακτικής θεραπείας στην αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας (ΓΑ) σώματος, κεφαλής, γενίων και ολικής.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Το έλαιο mink προέρχεται από τον λιπώδη ιστό του ομώνυμου θηλαστικού και είναι ένα μείγμα φυσικών γλυκεριδίων από 20 περίπου αλυσίδες λιπαρών οξέων που είναι γνωστά για τις ισχυρές τους αντιοξειδωτικές ικανότητες. Στην παρούσα μελέτη ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα του σκευάσματος MEXIS/M6S PATENT, MPAF με έλαιο mink στη γυροειδή αλωπεκία. Το υλικό εφαρμόσθηκε επιδερμικά κατά τόπους, σε συγκεκριμένες περιοχές ανάλογα με το περιστατικό σε 20 εθελοντές. Η εφαρμογή έγινε σε περιοχές της κεφαλής ή τα φρύδια στους εθελοντές που έπασχαν από ΓΑ κεφαλής, σε περιοχές των γενίων στους εθελοντές που έπασχαν από ΓΑ γενίου και σε περιοχές του σώματος, όπως το στήθος, στους εθελοντές που έπασχαν από καθολική ΓΑ. Τα αποτελέσματα αξιολογήθηκαν ως μηδενικά, μέτρια ή καλά ανάλογα με την ύπαρξη και τον βαθμό ανάπτυξης της πυκνότητας των τριχών.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το 45% των εθελοντών εμφάνισε καλά αποτελέσματα, το 30% μέτρια, ενώ το 25% παρουσίασε αποτελέσματα που χαρακτηρίστηκαν μηδενικά.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΓΑ έχει συσχετιστεί έντονα με το οξειδωτικό stress. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως η χρήση ελαίου mink ως εναλλακτική θεραπεία μπορεί να επιφέρει θετικά και ανώδυνα αποτελέσματα.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):54—58
Κέντρο Προέλευσης: Δερματολογική Κλινική, 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΓΣΝΑ), Αθήνα
Λέξεις Κλειδιά: Έλαιο mink, μείγμα, αλωπεκία, γυροειδής, δέρμα, τρίχα
Αλληλογραφία: Μ. Παπακωνσταντής, Λεωφ. Μεσογείων 3, 115 27 Αθήνα • e-mail: markospapakonstantis@gmail.com
EIΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ Προυστ vs Φρόιντ
Θ. Ντινόπουλος
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Ένας συγγραφέας γίνεται «νευρολόγος» και εστιάζει τις παρατηρήσεις του στους μηχανισμούς της μνήμης. Ο Μαρσέλ Προυστ γράφει το μυθιστόρημα «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο». Ο Προυστ δόμησε το έργο του στη διαπίστωση ότι οι αναμνήσεις είναι καταστάσεις χωροχρονικής δραστηριότητας του εγκεφάλου. Αν η διαπίστωση αυτή αποτελεί τον «κρυφό» πυρήνα της θεωρητικής σύλληψης πάνω στην οποία δομήθηκε το «Αναζητώντας», η διάκριση της μνήμης σε ηθελημένη και αθέλητη –με καθοριστικό το περιστατικό της μικρής μαντλέν– στηρίζει με εμφανέστατο και αναμφισβήτητο τρόπο το μεγαλειώδες αυτό έργο. Ο Χρόνος ξανακερδίζεται μόνο στο τελευταίο μέρος του μυθιστορήματος όταν ο Προυστ συνειδητοποιεί ότι με τις «αθέλητες αναμνήσεις», μπορεί να ξαναβρεί κανείς την προσωπική του ιστορία μέσα στον χρόνο, την ουσία της ζωής του και να ανακαλύψει τον πραγματικό του εαυτό· και ο Προυστ έκανε την αποκάλυψη αυτή, το πιο εξέχον χαρακτηριστικό του έργου του. Ένας νευρολόγος, ο Σίγκμουντ Φρόιντ, εγκαταλείπει τη «σκληρή» επιστήμη, ανα-πτύσσει και επιβάλλει την ψυχανάλυση, η οποία θα επικρατήσει στην ψυχιατρική αλλά και στην πνευματική ζωή του 20ού αιώνα. Η ψυχανάλυση απελευθέρωσε τον άνθρωπο από ταμπού και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη λογοτεχνία, την ποίηση και τις τέχνες, ιδιαίτερα στον κινηματογράφο και το θέατρο. Ωστόσο, μόνο ως μυθολογία της ψυχιατρικής μπορεί να νοηθεί, και η μυθολογία δεν αποτελεί σήμερα εργαλείο για την ερμηνεία του κόσμου…
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):59—68
Κέντρο Προέλευσης: Εργαστήριο Ανατομικής και Ιστολογίας, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη
Λέξεις Κλειδιά: Προυστ, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Φρόιντ, χρόνος, μνήμη, λήθη, ψυχανάλυση
Αλληλογραφία: Θ. Ντινόπουλος, Εργαστήριο Ανατομικής και Ιστολογίας, Τμήμα Κτηνιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, ΑΠΘ, 541 24 Θεσσαλονίκη • e-mail: dinop@vet.auth.gr
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ο Συμεών ο Σηθ (11ος αιώνας), ο Δαμνάστης (11ος αιώνας) και ο Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών (12ος αιώνας), τρεις διαπρεπείς, αλλά και παραγνωρισμένοι παιδίατροι του Βυζαντίου
Γρ. Τσουκαλάς
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Κατά τη διάρκεια της εποχής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η παιδιατρική παρέμεινε χωρίς καινοτομίες και στηρίχθηκε κυρίως στην αρχαία ελληνική και φολκλορική ιατρική. Τα βυζαντινά ιατρικά κείμενα στερούνται αναφορών στην παιδιατρική σε σύγκριση με άλλα ιατρικά θέματα. Εντούτοις, μερικοί βυζαντινοί ιατροί ανέπτυξαν σημαντικές ικανότητες στον τομέα της παιδιατρικής. Η μελέτη μας παρουσιάζει τρεις βυζαντινούς ιατρούς, οι οποί-οι ασχολήθηκαν επιτυχώς με παιδιατρικές παθήσεις. Έτσι λοιπόν, ο Συμεών ο Σηθ (περ 11ος αιώνας) που ήταν ανάμεσα στους πρώτους που εισήγαγε φυσικά συστατικά και θεραπευτικά σκευάσματα στην παιδιατρική, ο Δαμνάστης (περ 11ος αιώνας) που ανέπτυξε ένα μαθηματικό μοντέλο κυοφορίας και ο Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών (περ 12ος αιώνας) που μελέτησε τον νεανικό διαβήτη.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
Περιοδικότητα: Ιατρική 2018, 107(1–3):69—74
Κέντρο Προέλευσης: Ιστορία της Ιατρικής, Εργαστήριο Ανατομίας, Ιατρική Σχολή, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη
Λέξεις Κλειδιά: Βυζαντινή Αυτοκρατορία, παιδιατρική, Συμεών ο Σηθ, Δαμνάστης, Ιωάννης Επίσκοπος Πρυσδριανών
Αλληλογραφία: Γρ. Τσουκαλάς, Ιερολοχιτών 155, 383 34 Αλυκές, Βόλος • e-mail: gregorytsoucalas@yahoo.gr
