Ν.Α. Παπαδόπουλος,^1–3 Ε. Δημονίτσας^4
1Πανεπιστημιακή Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής και Εγκαυμάτων, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλε­ξανδρούπολης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη,
²Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καπο­διστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα,
³Πανεπιστη­μιακό Νοσοκομείο rechts der Isar, Munich Technical University, Μόναχο, Γερμανία,
⁴Τμήμα Πλαστικής και Επανορθωτικής Χειρουργικής, Γενικό Αντικαρκινικό­ Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας», Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, η μαστεκτομή παραμένει μία από τις πιο αποτελεσματικές χειρουργικές μεθόδους θεραπείας στη διαχείριση ασθενών με καρκίνο του μαστού. Στην ανασκόπηση αυτή παρουσιάζονται ποικίλες μέθοδοι αποκατάστασης του μαστού και τα αποτελέσματα αυτών. Οι μέθοδοι αυτές αποτελούν δυνητικά μια εξατομικευμένη θεραπεία επιλογής στις ασθενείς μετά από μαστεκτομή. Η πιο εύκολη λύση στην αποκατάσταση είναι η άμεση τοποθέτηση ενθεμάτων με ή χωρίς ιστικούς διατατήρες με αρκετούς όμως αισθητικούς περιορισμούς και πιθανές επιπλοκές, που οδήγησαν στο αυξανόμενο ενδιαφέρον για αποκατάσταση με αυτόλογους ιστούς. Η πρώτη επιλογή είναι οι ελεύθεροι κρημνοί από το κοιλιακό τοίχωμα (κρημνός ΤRAM, ή DIEP), που αποτελεί πιο ασφαλή μέθοδο, με χαμηλή νοσηρότητα. Παρόλα αυτά στην περίπτωση ύπαρξης κάποιας αντένδειξης στους παραπάνω κρημνούς, υπάρχει δυνατότητα για άλλους κρημνούς με παρόμοια αποτελέσματα, όπως ο κρημνός του πλατέος ραχιαίου μυός (LDMF). Τέλος, ο συνδυασμός της μικροχειρουργικής αποκατάστασης των μαστών και πιθανού λεμφοιδήματος των άνω άκρων με ελεύθερους κρημνούς μαζί με αυτόλογη μεταμόσχευση λίπους μπορεί να επιφέρει καλύτερα αισθητικά και λειτουργικά αποτελέσματα. Η τελευταία προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει τις ασθενείς στην ανάκτηση της αυτοπεποίθησή τους και με τον τρόπο αυτόν να επιστρέψει την προεγχειρητική καθημερινή ποιότητα ζωής, η οποία αποτελεί και κεντρικό στόχο του ασθενούς, μαζί με τον χειρουργό, στο ταξίδι αυτό πρόκλησης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):87—98
Λέξεις ευρετηρίου: Mαστεκτομή, αποκατάσταση μαστού, ανάπλαση μαστού, κρημνός TRAM/DIEP, κρημνός του πλατέος ραχιαίου μυός, αυτόλογη μεταμόσχευση λίπους.
Αλληλογραφία: Ν.Α. Παπαδόπουλος, Πανεπιστημιακή Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής και Εγκαυμάτων, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, 681 00 Αλεξανδρούπολη e-mail: npapado@med.duth.gr

Στ. Κόκκαλη,¹ Ν. Κουφόπουλος^2
1Α΄ Παθολογική Κλινική, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγ. Σάββας»,
²Β΄ Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Τα σαρκώματα μαλακών μορίων είναι σπάνιοι όγκοι μεσεγχυματογενούς προέλευσης και εντοπίζονται σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος. Περίπου το 45% χαρακτηρίζεται από μία επαναλαμβανόμενη γενετική μεταβολή που συνεισφέρει στην παθογένειά τους. Η νέα κατάταξη των όγκων μαλακών μορίων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας περιλαμβάνει περίπου 120 οντότητες (καλοήθεις, ενδιάμεσης κακοήθειας, κακοήθεις), ενώ έχουν ενσωματωθεί νέες κατηγορίες με βάση τα μοριακά χαρακτηριστικά, όπως οι όγκοι με διαμεταθέσεις NTRK. Η διάγνωση μέσω βιοψίας προηγείται οποιουδήποτε θεραπευτικού χειρισμού, η οδός της οποίας πρέπει να αφαιρείται κατά τη μετέπειτα χειρουργική επέμβαση. Η βασική θεραπεία των εντοπισμένων σαρκωμάτων μαλακών μορίων είναι η en bloc χειρουργική εκτομή επί υγιών ορίων. Ανάλογα με τον υπότυπο του σαρκώματος, το μέγεθος και την εντόπισή του, καθώς και την εξαιρεσιμότητά του, μπορεί να προταθεί νεοεπικουρική/επικουρική χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Οι ανθρακυκλίνες, σε συνδυασμό συνήθως με την ιφωσφαμίδη, αποτελούν τη βασική χημειοθεραπεία των προχωρημένων σαρκωμάτων μαλακών μορίων. Η ολική επιβίωση των ασθενών αυτών έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, χάρη στην ύπαρξη θεραπείας δεύτερης γραμμής όπως η τραβεκτεδίνη και η παζοπανίμπη, και την αντιμετώπισή τους σε εξειδικευμένα κέντρα. Η ακριβής διάγνωση από έμπειρο παθολογοανατόμο, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη «στοχευτικών» παραγόντων ενεργών σε συγκεκριμένους ιστοτύπους, ανοίγει νέους ορίζοντες στη θεραπευτική των σαρκωμάτων μαλακών μορίων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):99—104
Λέξεις ευρετηρίου: Σαρκώματα μαλακών μορίων, χημειοθεραπεία, στοχευτική θεραπεία.
Αλληλογραφία: Σ. Κόκκαλη, Α΄ Παθολογική Κλινική, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγ. Σάββας», Λεωφ. Αλεξάνδρας 171, 115 22 Αθήνα e­mail: stefaniakokkali8@gmail.com

Ι. Γρυπιώτης,¹ Γ. Μίχα,¹ Ν. Φυρφίρης,²Τ. Βασιλάκου^3
1Αναισθησιολογικό Τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο και Μαιευτήριο Αθηνών «Έλενα Βενιζέλου»,
²Αναισθησιολογικό Τμήμα ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας»,
³Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Την περίοδο της κυήσεως στον οργανισμό της γυναίκας επιτελούνται σοβαρές βιολογικές αλλαγές, συνέπεια των οποίων είναι η αύξηση των διαιτητικών αναγκών της για πλούσια διατροφή σε απαραίτητες θρεπτικές ουσίες. Ως αποτέλεσμα χρειάζονται επιπλέον διατροφικά σχήματα ή και προσαρμογή της διατροφής για την αναπλήρωση των βασικών βιταμινών, μετάλλων και ηλεκτρολυτών, δηλαδή των βασικών ιχνοστοιχείων απαραίτητων για τη φυσιολογική εξέλιξη της κύησης ενώ σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται συμπληρώματα απαραίτητων θρεπτικών ουσιών, ικανά να επιτύχουν τη διαιτητική επάρκεια αυτών. Το μαγνήσιο προσλαμβάνεται από τη διατροφή της εγκύου και είναι απαραίτητο να χορηγείται ως συμπλήρωμα σε περίπτωση έλλειψης, για την κάλυψη των βασικών βιολογικών μηχανισμών του εμβρύου καθώς είναι απαραίτητο μέταλλο για τον μεταβολισμό και την ανάπτυξη πολλών οργάνων κατά τη διάρκεια της κύησης. Το ασβέστιο είναι επίσης ένα απαραίτητο συστατικό για την ανάπτυξη του εμβρύου. Συμμετέχει ενεργά στον μεταβολισμό του εμβρύου και της εγκύου, αλλά και στην ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):105—112
Λέξεις ευρετηρίου: Εγκυμοσύνη, συμπληρώματα διατροφής, ασβέστιο, μαγνήσιο.
Αλληλογραφία: Ι. Γρυπιώτης, Πλατεία Έλενας Βενιζέλου 2, 115 21 Αθήνα e-mail: iangrip@hotmail.com

Σ. Ηλιοπούλου,¹ Ι. Αποστολάκης,² Π. Σαράφης^3
1Παθολογική Κλινική ΓΝ Λάρισας,
²Ιατρική Πληροφορική PhD, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας,
³Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Κύπρος,
^1–3«Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκησης Μονάδων Υγείας­ΔΜΥ, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο», Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Είναι γεγονός ότι η βελτίωση της δημόσιας υγείας καταλαμβάνει συνεχώς μεγαλύτερη θέση στην πολιτική ατζέντα των ευρωπαϊκών κρατών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είχε θέσει ως στόχο την υλοποίηση 6 βασικών στόχων για την προώθηση της υγείας στην Ευρώπη έως το 2020. Τονίζει, πως το επίπεδο της υγείας του πληθυσμού επηρεάζεται σημαντικά και μετράται με βάση ορισμένους δείκτες. Oι δείκτες αυτοί περιγράφονται στην παρούσα εργασία και παρουσιάζεται η εικόνα των τελευταίων δέκα χρόνων της Ελλάδας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Δίνοντας έμφαση στο κάπνισμα ως παράγοντα κακής υγείας, γίνεται μια εκτενής αναφορά στον επιπολασμό του στην Ελλάδα και στις επιβλαβείς συνέπειες που προκαλεί. Τέλος, προτείνονται μέτρα πρόληψης και πώς αυτά μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της υγείας των Ελλήνων. Συμπεραίνουμε πως κοινωνικο­οικονομικοί, πολιτικοί, περιβαλλοντικοί και ιδίως συμπεριφορικοί παράγοντες επιδρούν στην ποιότητα της υγείας. Καθώς η υγεία πρέπει να θεωρείται αναφαίρετο δικαίωμα, απαιτείται η σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού για τους κινδύνους που την απειλούν και η παροχή στοχευμένων πολιτικών. Με ορίζοντα πλέον τον επόμενο στόχο του ΠΟΥ το 2030, πρέπει να δοθεί έμφαση σε όλα τα επίπεδα πρόληψης, διαφορετικά θα γίνουν ορατές οι πλήρεις επιπτώσεις τόσο στον τομέα της υγείας, όσο και στον τομέα της οικονομίας.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):113—122
Λέξεις ευρετηρίου: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, βασικοί στόχοι υγείας, δείκτες υγείας, παράγοντες κινδύνου, κάπνισμα.
Αλληλογραφία: Σ. Ηλιοπούλου, Ηρώων Πολυτεχνείου 72, 412 23 Λάρισα e-mail: sotiria.ili26@gmail.com

Γ. Καμπούρογλου,¹ Ν. Σκουτέλης,² Δ. Σπίνος^2
1Α΄ Παιδοχειρουργική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Αθήνα,
²Emergency Department, St Mary’s Hospital, Isle of Wight, NHS Trust, UK

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Οι κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη για διάφορες ενδείξεις. Μεταξύ των επιπλοκών της τοποθέτησής τους περιλαμβάνεται η λανθασμένη τοποθέτηση του άκρου τους, με συνεπακόλουθα την ενσφήνωσή του και τη δυσλειτουργία του καθετήρα, φλεβική θρόμβωση και διάβρωση ή διάτρηση των φλεβικών τοιχωμάτων. Μετά από ενδελεχή ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, παρουσιάζεται, με ανατομικές λεπτομέρειες, η λανθασμένη τοποθέτηση στα αγγεία του μεσοθωρακίου του άκρου κεντρικού φλεβικού καθετήρα, που έχει εισαχθεί από την έσω σφαγίτιδα φλέβα. Παρουσιάζονται διαγραμματικά οι πιθανές διαφορετικές θέσεις του καθετήρα σε φυσιολογική φλεβική ανατομία στις προσθιοπίσθιες και πλάγιες ακτινογραφίες θώρακος και τονίζεται η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης της λανθασμένης τοποθέτησης του καθετήρα προς αποφυγή των σχετικών επιπλοκών.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):123—129
Λέξεις ευρετηρίου: Κεντρικός φλεβικός καθετήρας, έσω σφαγίτιδα φλέβα, malpositioning.
Αλληλογραφία: Γ. Καμπούρογλου, Στουρνάρη 32, 104 33 Αθήνα e-mail: gkampouroglou@gmail.com

Ε.Π. Χριστοφορίδου,¹ Μ. Καχριμανίδου,² Θ.Ι. Δαρδαβέσης^1
1Εργαστήριο Υγιεινής, Κοινωνικής-Προληπτικής Ιατρικής και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,
²Τμήμα Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Το Clostridium perfringens αποτελεί δείκτη μικροβιακής ρύπανσης του πόσιμου νερού και μπορεί να προκαλέσει δυσμενείς επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Στόχος της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι η βιβλιογραφική αναζήτηση και αξιολόγηση όλης της υφιστάμενης βιβλιογραφίας σχετικά με τη μοριακή ανίχνευση του C. perfringens σε δείγματα νερού και σε ιστούς με μεθόδους όπως η PCR και η FISH. Η έρευνα της βιβλιογραφίας απέδωσε δεκαέξι μελέτες και μία ανασκόπηση. Η PCR χρησιμοποιήθηκε για την ανίχνευση και καταμέτρηση του C. perfringens σε δείγματα νερού και σε ιστούς σε 11 μελέτες. Μία μελέτη αξιολόγησε την αξιοπιστία και εφαρμογή ενός DNA microarray για την ανίχνευση υποχρεωτικών και άλλων υδατογενών παθογόνων συμπεριλαμβανομένου του C. perfringens. Η FISH χρησιμοποιήθηκε σε τέσσερεις μελέτες για την ανίχνευση C. perfringens σε δείγματα ιστών, φαγητού και ζώων. Η μέθοδος FISH δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση του C. perfringens σε δείγματα νερού και ούτε έχει συγκριθεί με την καλλιεργητική μέθοδο ή την PCR. Η ανάπτυξη μεθόδων όπως η PCR και η FISH, οι οποίες είναι ταχείες, οικονομικές και αξιόπιστες για την ανίχνευση μικροοργανισμών στο νερό, μπορεί να αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική στην πρόληψη υδατογενών νόσων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):130—140
Λέξεις ευρετηρίου: Clostridium perfringens, νερό, μοριακός, PCR, FISH, καλλιέργεια.
Αλληλογραφία: Ε.Π. Χριστοφορίδου, Εργαστήριο Υγιεινής, Κοινωνικής-Προληπτικής Ιατρικής και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρικό τμήμα, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη e-mail: eleni171180@hotmail.com

Ευ. Σαρλά,¹ Αικ. Λαμπρινού,² Π. Γαλάνης,³ Α. Καλοκαιρινού,⁴ Π. Σουρτζή^5
1Τομέας Δημόσιας Υγείας, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ,
²Τμήμα Νοσηλευτικής, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λεμεσός, Κύπρος,
³Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ, Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας,
⁴Τομέας Κοινοτικής Νοσηλευτικής, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ,
⁵Τομέας Νοσηλευτικής της Υγιεινής της Εργασίας, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ, Αθήνα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ:
Η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων στην Ελλάδα συνεπάγεται και την αύξηση των προβλημάτων υγείας που συνοδεύουν τη γήρανση. Η κοινωνική υποστήριξη ενώ δεν επηρεάζει το επίπεδο υγείας μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των προβλημάτων υγείας.
ΣΚΟΠΟΣ:
Η διερεύνηση της σχέσης κοινωνικής υποστήριξης και επιπέδου υγείας των ηλικιωμένων που ζουν στην κοινότητα.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ:
Η μελέτη ήταν περιγραφική με χαρακτήρα επισκόπησης και συγχρονικό σχεδιασμό. Το δείγμα περιελάμβανε ηλικιωμένους από ΚΑΠΗ στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, με διαφορετικά κοινωνικο­οικονομικά χαρακτηριστικά. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε δημογραφικά δεδομένα, ερωτήσεις για την κοινωνική υποστήριξη των ηλικιωμένων, την υγεία καθώς και τη συχνότητα χρήσης υπηρεσιών υγείας.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ:
Η πλειονότητα των ηλικιωμένων ήταν γυναίκες (61,4%), έγγαμες (46,3%), μέσης ηλικίας 75,2 ετών, που ζούσαν με την οικογένειά τους (42,8%). Η αντιλαμβανόμενη κοινωνική στήριξη ήταν υψηλότερη από την οικογένεια και τους σημαντικούς άλλους. Η κοινωνική υποστήριξη από την οικογένεια και τους σημαντικούς άλλους συσχετίστηκε θετικά με το καλύτερο επίπεδο υγείας, ενώ η κοινωνική υποστήριξη από τους φίλους, συσχετίστηκε θετικά με καλύτερη ακοή, έλλειψη ακράτειας και μειωμένες επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
Η κοινωνική υποστήριξη αλληλεπιδρά με την υγεία και βοηθά στην καλύτερη διαχείριση των προβλημάτων που εμφανίζονται.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(2):141—150
Λέξεις ευρετηρίου: Ηλικιωμένοι, επίπεδο υγείας, κοινωνική υποστήριξη, προβλήματα υγείας.
Αλληλογραφία: Ευ. Σαρλά, Ιωλκού 4, 121 33 Περιστέρι, Αθήνα e­mail: esarla@nurs.uoa.gr

Ι. Γκιουλμπασάνης,¹ Α.Π. Τσίγκας,^2,3 Μ. Κοντογιάννη^2
1Ογκολογική Κλινική, Animus Κυανούς Σταυρός, Λάρισα, ²Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Σχολή Επιστημών Υγείας & Αγωγής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, ³Διαιτολογικό Γραφείο «Opus Nutrition-Διατροφική Φροντίδα Ογκολογικών Ασθενών», Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η καρκινική καχεξία αποτελεί πολυπαραγοντικό σύνδρομο, που εμφανίζεται κυρίως σε προχωρημένα νεοπλάσματα. Χαρακτηρίζεται από σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας με ή χωρίς κλινικώς σημαντική απώλεια λίπους, η οποία δεν μπορεί να αντιστραφεί με τη συμβατική διατροφική υποστήριξη και συσχετίζεται με προοδευτική διαταραχή της λειτουργικότητας, αύξηση της νοσηρότητας και της θνητότητας. Η παθοφυσιολογία της περιλαμβάνει διαταραχές ορμονικών σημάτων και μεταβολισμού, που σχετίζονται με ανορεξία, διαταραχή ενεργειακού ισοζυγίου, υπερκαταβολισμό και συστηματική φλεγμονή, τα οποία σε συνδυασμό με παράγοντες, όπως η προχωρημένη ηλικία, μη ελεγχόμενα συμπτώματα και η τοξικότητα της αντινεοπλασματικής θεραπείας, μπορούν να οδηγήσουν σε ακούσια απώλεια βάρους και σημαντικές αλλαγές στη σύσταση σώματος. Περιλαμβάνει τρία στάδια: την προ-καχεξία, την καχεξία και την ανθεκτική καχεξία. Η έγκαιρη διάγνωση του συνδρόμου είναι ουσιώδης ώστε η εφαρμοζόμενη θεραπευτική παρέμβαση να είναι όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη. Ωστόσο, αν και δεν υπάρχουν επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της καχεξίας, πιστεύεται, πως απαιτείται πολυπαραγοντική παρέμβαση μέσω πολυεπιστημονικής ομάδας με ένα καλά σχεδιασμένο πλάνο διατροφικής φροντίδας και παράλληλα με ενίσχυση της φυσικής δραστηριότητας. Επιπλέον, αναπτύσσονται και βρίσκονται στο στάδιο κλινικών δοκιμών νέοι φαρμακευτικοί παράγοντες.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):11—27
Λέξεις ευρετηρίου: Καρκινική καχεξία, ανορεξία, φλεγμονή, δυσθρεψία, σαρκοπενία, διατροφική υποστήριξη, φυσική δραστηριότητα, λειτουργικότητα, ποιότητα ζωής.
Αλληλογραφία: Ι. Γκιουλμπασάνης, Ρούσβελτ Φραγκλίνου 2, 412 22 Άγιος Αχίλλειος, Λάρισα e-mail: rodopatis@gmail.com

Β. Πέττα, Δ. Μπισιρτζόγλου, Αθ. Ζέτος, Μ. Σαλομίδου, Χ. Μαρκέτος
Πνευμονολογική Κλινική, ΓΑΟΝΑ «O Άγιος Σάββας» Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η συλλογή υγρού στην υπεζωκοτική κοιλότητα είναι συχνό εύρημα, με κυριότερα αίτια την καρδιακή ανεπάρκεια, τις παραπνευμονικές συλλογές, τις κακοήθειες και επιπλέον τη φυματίωση σε χώρες με υψηλή επίπτωση της νόσου. Αποτελεί συχνά σοβαρό διαγνωστικό πρόβλημα καθώς μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα παθήσεων του πνεύμονα και του υπεζωκότα αλλά και μεγάλο αριθμό συστηματικών νοσημάτων. Τα χαρακτηριστικά του υπεζωκοτικού υγρού είναι ιδιαίτερα σημαντικά κυρίως για τη διάκριση διιδρώματος από εξίδρωμα, με βάση τις τιμές γαλακτικής αφυδρογονάσης και πρωτεϊνών ορού και πλευριτικού υγρού και ουσιαστικά καθορίζει την περαιτέρω διερεύνηση. Η αιτιολογική προσέγγιση των υπεζωκοτικών συλλογών είναι απαραίτητη για την καταλληλότερη αντιμετώπιση, ωστόσο σε ποσοστό 20% αυτές παραμένουν αδιάγνωστες. Στην περίπτωση διιδρώματος η διάγνωση κατευθύνεται κυρίως σε εξωπνευμονικές παθήσεις όπως καρδιακή ανεπάρκεια, υπολευκωματιναιμία, νεφρωσικό σύνδρομο κ.ά. Όταν πρόκειται για εξίδρωμα είναι απαραίτητες, ανάλογα με την πιθανολογούμενη υποκείμενη νόσο, βιοχημικές, μικροβιολογικές, κυτταρολογικές και ανοσοϊστοχημικές εξετάσεις του υπεζωκοτικού υγρού καθώς και κλειστή ή θωρακοσκοπική βιοψία υπεζωκότα. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση των παραπνευμονικών και των κακοήθων υπεζωκοτικών συλλογών, καθώς και αιτίων που συχνά υποδιαγιγνώσκονται όπως πνευμονική εμβολή, φάρμακα, έκθεση σε αμίαντο κ.ά.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):28—40
Λέξεις ευρετηρίου: Yπεζωκοτική συλλογή, πλευρίτιδα, διάγνωση, θεραπεία.
Αλληλογραφία: Β. Πέττα, Αρτεμισίου 13, 152 34 Χαλάνδρι, Αθήνα e-mail: v_petta@hotmail.com

Β. Καρτσούνη,¹ Γ. Γκενεράλης,¹ Ι. Μοσχούρης,² Μ. Μούτου,¹ Σ. Δόδουρα,¹ Μ. Γκέλη^1
1Α΄ Ακτινοδιαγνωστικό τμήμα ΓΑΟΝΑ «Ο Άγιος Σάββας», ²Ακτινοδιαγνωστικό τμήμα ΓΝΠ «Τζάνειο» Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Οι νευροεδοκρινείς όγκοι (NET) αποτελούν ετερογενή ομάδα νεοπλασμάτων, οι οποίοι εξορμώνται από τα κύτταρα του νευρικού και ενδοκρινικού ιστού που έχουν την ικανότητα να προσλαμβάνουν και να αποκαρβοξυλιώνουν πρόδρομα μόρια αμινών (APUD), καθώς επίσης από τα εντεροχρωμαφινικά κύτταρα (Kulchitsky) του γαστρεντερικού σωλήνα, τα νησίδια του παγκρέατος και από το βρογχικό επιθήλιο των πνευμόνων. Εμφανίζονται 5,25 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού ετησίως. Οι καρκινοειδείς όγκοι εκπροσωπούν τον συχνότερο τύπο και εντοπίζονται κυρίως στον γαστρεντερικό σωλήνα (67%) και στους πνεύμονες (25%). Οι NET που προέρχονται από τον γαστρεντερικό σωλήνα και το πάγκρεας μεθίστανται στο ήπαρ σε 46–93% των περιπτώσεων. Το 85% των ασθενών έχει ήδη ηπατική μεταστατική νόσο κατά την αρχική διάγνωση. Οι NET ηπατικοί μεταστατικοί όγκοι μπορεί να προκαλούν συμπτώματα λόγω έκκρισης ορμονών, φαινομένων πίεσης ή εκτεταμένης διήθησης του ηπατικού παρεγχύματος. Επιβίωση σε ηπατική μεταστατική νόσο κυμαίνεται από 5 έως 56 μήνες. Θεραπεία εκλογής αποτελεί η χειρουργική εξαίρεση των ηπατικών μεταστάσεων. Όμως 80–90% των ασθενών με ηπατική μεταστατική νόσο κρίνεται ανεγχείρητο. Θεραπεία με ανάλογα σωματοστατίνης ελέγχει τα συμπτώματα, όμως προοδευτικά εγκαθίσταται αντοχή στη δράση τους. Η χημειοθεραπεία προσφέρει πτωχά αποτελέσματα με ποσοστά ανταπόκρισης 0% έως 38%. Η Επεμβατική Ακτινολογία συμμετέχει ενεργά στη διαχείριση των NET ηπατικών μεταστάσεων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):41—50
Λέξεις ευρετηρίου: Νευροεδοκρινείς όγκοι, Επεμβα­τική Ακτινολογία, ηπατική μεταστατική νόσος.
Αλληλογραφία: Β. Καρτσούνη, Ναρκίσσου 26, 154 52 Π. Ψυχικό, Αθήνα e­mail: victoriakartsouni@yahoo.gr

Ευ. Κανιούρα,¹ Γ. Πάλλης,² Μ. Σταματάκος^3
1ΩΡΛ Κλινική, 251 ΓΝ Αεροπορίας, ²Α΄ Πανεπιστημιακή ΩΡΛ Κλινική, ΓΝ Ιπποκράτειο, Αθήνα, ³Χειρουργική Κλινική, ΝΜ Μολάων, Γενικό Νοσοκομείο Λακωνίας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η κύστη θυρεογλωσσικού πόρου σχηματίζεται λόγω μη εκφύλισης της οδού διαμέσου της οποίας κατέρχεται ο θυρεοειδής αδένας στην τελική του θέση. Οι κύστεις θυρεογλωσσικού πόρου είναι κατά κανόνα ασυμπτωματικές για αυτό και συχνά παραμένουν αδιάγνωστες. Μόνο 1% των παθολογιών που αναδεικνύονται σε αυτές είναι καρκινώματα. Συνήθως η διάγνωση τίθεται μετεγχειρητικά, αν και προσεκτική ψηλάφηση του ύποπτου μορφώματος σε συνδυασμό με το ατομικό αναμνηστικό του ασθενούς και τη διενέργεια FNA στο μόρφωμα θα μπορούσαν να βοηθήσουν την προεγχειρητική διάγνωση. Διεγχειρητικά, η διενέργεια ταχείας βιοψίας στο υπό εξέταση μόρφωμα αναφέρεται ότι συμβάλλει στη διάγνωση. Η θεραπεία είναι αδιαμφισβήτητα χειρουργική και περιλαμβάνει τη χειρουργική εξαίρεση με τη μέθοδο Sistrunk. Αναλόγως των ενδείξεων επιπλέον θυρεοειδεκτομή ή τραχηλικός λεμφαδενικός καθαρισμός μπορούν να συμπεριληφθούν στο χειρουργικό πλάνο. Επίσης, θεραπευτικά έχει αναφερθεί η μετεγχειρητική καταστολή παραγωγής TSH με λεβοθυροξίνη. Σπάνια αναφέρονται στη βιβλιογραφία επιπλοκές. Παρόλ’ αυτά συνεχής και προσεκτικός επανέλεγχος των ασθενών θεωρείται επιτακτικός ως προς την έγκαιρη διάγνωση μεταστατικών εστιών. Λίγες είναι οι περιπτώσεις καρκινώματος κύστης θυρεογλωσσικού πόρου που έχουν αναφερθεί σε παιδιά καθιστώντας επισφαλή την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τη σωστή αντιμετώπιση αλλά και διάγνωση της νόσου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):51—56
Λέξεις ευρετηρίου: Καρκίνος, θυρεογλωσσικός πόρος, κύστη, θεραπεία.
Αλληλογραφία: Μ. Σταματάκος, Έλος, 230 55 Δήμος Ευρώτα, Λακωνία e-mail: mixalislak@gmail.com

Φ.-Γ. Ράμφος,¹ Ξ. Τσαμακίδης,² Θ. Σιδηρόπουλος^3
1Γαστρεντερολογική Kλινική, ΓΝΑ «Ο Άγιος Σάββας», Αθήνα, ²Κέντρο Υγείας Άντισσας, Λέσβος, ³Περιφερειακό Ιατρείο Κατωμερίου, Μεγανήσι Λευκάδας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Οι ασθενείς με κίρρωση παρουσιάζουν μια ασταθή ισορροπία μεταξύ θρόμβωσης και αιμορραγίας λόγω παθοφυσιολογικών μεταβολών σε παράγοντες πήξης, ινωδόλυσης και αιμοπετάλια. Η κατανόηση των διαταραχών πήξης αποτελεί τη βάση για την επιλογή εργαστηριακών εξετάσεων που εκτιμούν με ακρίβεια τον κίνδυνο των ασθενών αυτών, αλλά και για τη μετέπειτα καθοδήγηση του κλινικού ιατρού στη διαχείρισή τους, κατά τη διάρκεια επεμβατικών πράξεων και επειγουσών καταστάσεων. Σύμφωνα με νεότερα δεδομένα, ο αριθμός των αιμοπεταλίων, το INR και το aPTT παύουν να αποτελούν τις εξετάσεις εκλογής για την εκτίμηση της κατάστασης πηκτικότητας του κιρρωτικού ασθενούς και τείνουν να αντικατασταθούν από μεθόδους, όπως η θρομβοελαστογραφία, η θρομβοελαστομετρία και η thrombin generation assay. Επιπλέον, σε ενδεχόμενο οξείας αιμορραγίας και πριν από επεμβατικές πράξεις, η διόρθωση της αιμορραγικής διάθεσης με τη βοήθεια παραγόντων πήξης, αιμοπεταλίων, ινωδογόνου και αντιινωδολυτικών παραγόντων ενδεχομένως υπερέχει έναντι του φρέσκου κατεψυγμένου πλάσματος. Τέλος, εξετάζεται η χρήση ηπαρίνης στην πρόληψη και αντιμετώπιση των θρομβωτικών επιπλοκών της κίρρωσης. Η παραδοσιακή αντίληψη της αιμορραγίας ως αποκλειστικής επιπλοκής των διαταραχών πήξης στην κίρρωση εγκαταλείπεται, καθώς οι θρομβωτικές επιπλοκές περιπλέκουν τη διαχείριση των κιρρωτικών ασθενών και επιβάλλουν εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Προτείνεται η διεξαγωγή περαιτέρω ερευνών με σκοπό τη χάραξη κατευθυντηρίων γραμμών στη διαχείριση των διαταραχών πήξης του κιρρωτικού ασθενούς.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):57—60
Λέξεις ευρετηρίου: Kιρρωτικός ασθενής, διαχείριση των διαταραχών πήξης, διαταραχές πήξης στην κίρρωση.
Αλληλογραφία: Φ.-Γ. Ράμφος, Ιπποκράτους 1, 166 74 Γλυφάδα, Αθήνα e-mail: ramfosfi@gmail.com

Ει. Δρίζη
Δήμος Βάρης, Βούλας, Βουλιαγμένης

ΕΙΣΑΓΩΓΉ:
Το Εθνικό Πιλοτικό Πρόγραμμα Πρόληψης και Προαγωγής της Υγείας των ηλικιωμένων «Ηπιόνη», το 2016, είχε ως στόχο την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των πτώσεων.

ΣΚΟΠΟΣ:
Η εκτίμηση του βαθμού συνεργασίας των Δήμων που υλοποίησαν το πρόγραμμα, με τους εμπλεκόμενους φορείς, η καταγραφή των αδυναμιών κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του και η ανάδειξη της πιθανής επιθυμίας συνέχισής του.

ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ:
Αποστολή ηλεκτρονικού ερωτηματολόγιου στους Δήμους που υλοποίησαν το πρόγραμμα μέχρι τις 31 Μαΐου 2017.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ:
Απάντησε το 89,5% των Δήμων. Εξ αυτών το 70,6% συνεργάστηκε με εμπλεκόμενους φορείς. Ο μειωμένος αριθμός του προσωπικού (82,4%) και ο λιγοστός διαθέσιμος χρόνος από τους υπαλλήλους (64,7%) ήταν τα κυριότερα προβλήματα κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος. Το 35,3% των Δήμων που υλοποίησαν το πρόγραμμα δήλωσαν ότι δεν ενημερώθηκαν για το «ΗΠΙΟΝΗ» μέσω υπηρεσιακής αλληλογραφίας. Η συνέχιση του προγράμματος κρίθηκε στο 35,3% επιθυμητή και στο 58,8% επιθυμητή εφόσον αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
Η συνεργασία των Δήμων με τους εμπλεκόμενους φορείς βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο και ο μηχανισμός ενημέρωσης των Δήμων κρίνεται ελλιπής. Είναι αναγκαία και επιθυμητή η υιοθέτηση μιας εθνικής πολιτικής για την πρόληψη και προαγωγή της υγείας των ηλικιωμένων, που θα περιλαμβάνει και την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των πτώσεων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):61—70
Λέξεις ευρετηρίου: ΗΠΙΟΝΗ 2016, Δήμοι, Tοπική Aυτοδιοίκηση, τρίτη ηλικία, πρόληψη οστεοπόρωσης και πτώσεων.
Αλληλογραφία: Ει. Δρίζη, Δελφών 128, 165 61 Άνω Γλυφάδα, Αθήνα e­mail: irene.drizi@gmail.com

Γ. Καμπούρογλου, Ν. Γαβαλάκης
Α΄ Παιδοχειρουργική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Αθήνα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Ασθενής με ατρησία οισοφάγου, ατρησία ορθού και χειλεοϋπερωιοσχιστία αντιμετωπίστηκε στο νοσοκομείο μας για τις παραπάνω διαμαρτίες. Λόγω των παθήσεων αυτών, χρειάστηκε παρατεταμένη κεντρική φλεβική πρόσβαση, για την οποία τοποθετήθηκαν 2 καθετήρες Hickman. Σε τοποθέτηση καθετήρα Hickman από την αριστερή έσω σφαγίτιδα φλέβα διαπιστώθηκε η πορεία του εντός παραμένουσας αριστερής άνω κοίλης φλέβας (εικόνα 1). Αυτή η συγγενής διαμαρτία εμφανίζεται σε 0,3% έως 0,5% του γενικού πληθυσμού. Αν και ασυμπτωματική, περιπλέκει την τοποθέτηση κεντρικών φλεβικών καθετήρων από την αριστερή έσω σφαγίτιδα φλέβα. Η παραμένουσα αριστερή άνω κοίλη φλέβα οφείλεται στην παραμονή της αριστεράς πρόσθιας κύριας φλέβας και την απόφραξη της κοινής κύριας φλέβας και του εγγύς τμήματος των πρόσθιων κύριων φλεβών της δεξιάς πλευράς. Συνήθως συνυπάρχει με μια δεξιά άνω κοίλη φλέβα, ενώ μεμονωμένη παραμένουσα αριστερή άνω κοίλη φλέβα παρατηρείται μόνο στο 10% των περιπτώσεων, ενώ εκβάλλει είτε στον στεφανιαίο κόλπο (92%) είτε στον αριστερό κόλπο (8%). Όταν κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες εισηγμένοι από την αριστερή έσω σφαγίτιδα φλέβα βρίσκονται εντός παραμένουσας αριστερής άνω κοίλης φλέβας, βρίσκονται στην αριστερή πλευρά του

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Περιοδικότητα: Ιατρική 2020, 109(1):71—72
Λέξεις ευρετηρίου: Παραμένουσα αριστερή άνω κοίλη φλέβα, έσω σφαγίτιδα φλέβα.
Αλληλογραφία: Γ. Καμπούρογλου, Στουρνάρη 32, 104 33 Αθήνα e-mail: gkampouroglou@gmail.com